Heb je het vermoeden dat iemand in jouw omgeving een narcistische persoonlijkheidsstoornis heeft? En ben je daarom op zoek naar meer informatie? Dan vind je hier alles wat je zoekt.
Deze website is namelijk voor en geschreven door mensen die slachtoffer zijn geweest van narcistisch misbruik. Wij weten als geen ander hoe lastig het is om met iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis te leven.
In dit artikel vind je allerlei informatie over een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Na het lezen van dit artikel weet jij alles over:
- Wat een narcistische persoonlijkheidsstoornis precies inhoudt
- De kenmerken van iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis
- Oorzaken van een narcistische persoonlijkheidsstoornis
- Gevolgen van een narcistische persoonlijkheidsstoornis
- De beste manier om met narcistische persoonlijkheidsstoornis om te gaan
Spreekt één of meerdere van deze onderwerpen jou aan? Lees dan snel verder! Vergeet overigens niet om mijn gratis e-book te downloaden met tips om te herstellen van narcistisch misbruik. Handig om nog eens te lezen wanneer je daar rustig de tijd voor hebt.
Wat is een narcistische persoonlijkheidsstoornis?
Laten we beginnen bij het begin. Een narcistische persoonlijkheidsstoornis, ook wel narcisme genoemd, is tweezijdig. Alsof iemand twee gezichten heeft. Op het ene moment is iemand heel blij en opgewekt. Maar dit kan al heel snel omslaan naar iemand die boos is. Vaak om de kleinste redenen. Niet te verwarren met borderline, want dat kent toch weer echt andere kenmerken.
Wat bij de narcist centraal staat is aan de ene kant een enorm groot verlangen naar bewondering. Maar aan de andere kant is er sprake van een enorm minderwaardigheidscomplex. Voeg deze ingrediënten samen en er ontstaat een narcistische persoonlijkheidsstoornis.
Het vervelende hieraan is dat dit vaak niet op te lossen is. Spreek je iemand met een narcistische persoonlijkheidsstoornis (ook wel een narcist genoemd) aan op een fout, dan zorgt het enorme verlangen naar bewondering ervoor dat iemand zijn fout niet toegeeft en dit ten strengste zal verdedigen. Ten koste van jezelf, want iedereen in de omgeving zal dit moeten ontgelden.
Andersom heb je ook te maken met iemand die een enorm gebrek aan zelfvertrouwen heeft. Gaat het goed met de narcist, dan zal hij zich blijvend afvragen of het daadwerkelijk wel goed gaat. Misschien gaat het wel helemaal niet goed namelijk. Misschien ben jij wel een bedreiging! Of de buurman! Je kunt daarom ook spreken van het feit dat een narcist altijd angstig is.
Wanneer heeft iemand een narcistische persoonlijkheidsstoornis?
Eigenlijk hebben we allemaal wel een vorm van narcisme in ons, maar geen zorgen! Het wordt pas vervelend wanneer het de overhand krijgt.
Het is namelijk goed om een klein beetje narcisme in je te hebben. Als je namelijk niet van jezelf houdt, dan is het leven niet leuk. Narcisme is eigenlijk een soort spiegel waardoor je naar jezelf kijkt.
Ook emoties als woede en jaloezie zijn kenmerken van narcisme. En zeg eens eerlijk: we zijn allemaal wel eens boos en jaloers geweest. Maar het verschil zit hem in de omgang met emoties. Als wij boos of jaloers zijn, dan is dit maar voor even. Al snel wordt ons gevoel van jaloezie of woede vervangen voor spijt of verdriet. En dan bieden we netjes onze excuses aan en werken we graag aan een oplossing.
Iemand met narcisme zal nooit spijt ervaren. Een narcist blijft hangen in een emotie van jaloezie of woede. Wellicht zakt het even weg, maar spijt hebben en sorry zeggen zit er niet in. Dit is een van de belangrijkste kenmerken, want het gaat gepaard me een gebrek aan empathie en inlevingsvermogen.
De narcistische persoonlijkheidsstoornis volgens de DSM
De “Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders”, kortweg DSM, wordt beschouwd als het standaard handboek voor psychiatrische diagnostiek. In de DSM-4 worden 9 narcistische eigenschappen genoemd. Wanneer een persoon minimaal 5 van deze eigenschappen bezit is er sprake van een narcistische persoonlijkheidsstoornis.
- Zichzelf heel belangrijk vinden.
- Een overdreven behoefte aan bewondering hebben.
- Manipuleert en misbruikt anderen om zijn of haar eigen doelen te verwezenlijken.
- Een gebrek aan empathie. De persoon houdt geen rekening met anderen en kan zich niet inleven in de gevoelens van een ander.
- Geobsedeerd zijn door zaken als macht, succes, schoonheid, genialiteit, de perfecte liefde.
- Zichzelf bijzonder voelen en denken dat hij/zij alleen kan worden begrepen door andere bijzondere mensen.
- Denken meer rechten te hebben dan anderen en eisen dat anderen zich aanpassen.
- Is snel jaloers en voelt zich vaak tekort gedaan.
- Arrogant gedrag en kwaad worden wanneer iemand die als minderwaardig wordt beschouwd kritiek uit of hem of haar tegenspreekt.
In de DSM-5 is de indeling van persoonlijkheidsstoornissen ingrijpend veranderd. Er zijn vijf nieuwe hoofdgroepen opgesteld. Narcisme valt hierin binnen de antisociale persoonlijkheidsstoornissen. Als kenmerken worden genoemd: arrogantie, opgeblazen ego, egocentrisch en het misbruiken van anderen voor het eigen belang.
Er bestaan grofweg twee soorten narcisme: openlijk narcisme en verborgen narcisme. Wil je meer weten over de verschillen tussen deze twee vormen van narcisme? Lees dan het artikel ‘Verborgen narcisme versus openlijk narcisme”.
Wat is de oorzaak van een narcistische persoonlijkheidsstoornis?
Het is lastig om te zeggen wat nou precies de oorzaak is van een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Vaak ligt dit namelijk aan meerdere factoren. Wel zijn er een aantal oorzaken die vaak terugkomen. Dit zijn:
Een extreem verwende opvoeding
Wanneer een kind extreem verwend wordt opgevoed kan een verkeerd zelfbeeld worden gecreëerd. Het kind kan niks verkeerds doen en de mooiste cadeaus worden aan het kind gegeven. Want het kind is tenslotte het beste en mooiste kind op aarde.
Tja… dan is het vragen om problemen natuurlijk! En dit zie je vaak ook wanneer je kinderen op tv ziet van extreem rijke ouders. Heb je wel eens filmpje gezien van een kind dat net 16 is geworden en een splinternieuwe Porsche kreeg van zijn of haar ouders?
Vaak zie je dat een kind helemaal niet blij is met een Porsche, want de kleur is verkeerd! En boos loopt het kind weg. Niet te bevatten toch! Maar wel de realiteit. Een narcistisch persoon heeft een gebrek aan relativeringsvermogen wat eigenlijk voornamelijk aan de opvoeding te wijten is.
Narcisme blijft dan ook vaak nog een onderwerp voor discussie. Gaat het om nurture of nature?
Trauma
Een hele andere gebeurtenis die kan leiden tot narcisme is het meemaken van een trauma. Vaak gebeurt dit weer bij kinderen. Door ouders die een kind verwaarlozen kan een kind zich onbewust meer op zichzelf gaan richten.
Dit kan zo ver doorslaan dat iemand een narcistische persoonlijkheidsstoornis ontwikkelt en op latere leeftijd enorm hunkert naar een gevoel van eigenwaarde. En dit zal dan ten koste gaan van andere mensen.
Uiteindelijk streven wij mensen allemaal naar waardering. Alleen zijn er mensen onder ons die zodanig naar waardering hunkeren, dat dit ten koste gaat van anderen. En juist dat laatste zie je vaak bij narcisten die iets hebben meegemaakt, waardoor deze enorme hunkering naar waardering is ontstaan.
Zelf slachtoffer van narcistisch misbruik
Maar ook iemand met een narcistische ouder kan later zelf een narcist worden. Kinderen die in een narcistisch gezin opgroeien ontwikkelen zich meestal tot co-dependent, of ook tot narcist.
Vaak hangt dit samen met de rol die ze in het gezin hebben. Zo krijgt het meest gevoelige kind meestal de rol van het zwarte schaap. Het meest temperamentvolle kind krijgt de rol van lieveling, ook wel ‘golden child’ genoemd. Laatstgenoemde loopt de grootste kans zich ook tot narcist te ontwikkelen.
Symptomen van narcisme
Waar een voetballer uitblinkt met een voetbal, blinkt een narcist uit op andere gebieden. Die heb ik hieronder voor je op een rijtje gezet en wellicht zul je er een aantal herkennen bij iemand die je kent:
- De persoon wil heel graag in het middelpunt van de belangstelling staan en doet er ook alles aan om deze aandacht te krijgen;
- Extreme jaloezie;
- Gaat erg moeilijk om met kritiek. Ziet kritiek als een aanval;
- Doet er alles aan om een bepaald doel te bereiken, ook als dit ten koste gaat van de mensen in zijn of haar omgeving;
- Plotseling agressief worden of agressief gedrag vertonen;
- Het woord ‘sorry’ komt niet voor in het woordenboek van een narcist;
- Komt heel erg charmant en bescheiden over, maar in de praktijk ligt dit heel anders.
Narcisten herkennen op Facebook
We proberen ons tegenwoordig allemaal online te profileren. Velen van ons hebben daarom een Facebookaccount aangemaakt. Een mooi platform waar je foto’s van jouw leven kan delen met anderen.
Ken jij dat ook? Iemand die constant weer foto’s van zichzelf uploadt op Facebook? De ene foto nog pikanter en opvallender dan de andere. Facebook is natuurlijk het perfecte platform voor een narcist om zich beter voor te doen dan de rest.
Ook foto’s die iemand rijk moet laten lijken, gespierd of simpelweg succesvol, vliegen je om de oren. Meer lezen over het herkennen van een narcist op Facebook? Bekijk dan het artikel ‘Narcisten op Facebook herkennen‘.
Narcisme behandelen
Sommige mensen zijn in de veronderstelling dat je iemand met narcisme kunt behandelen. Ook ik dacht dat ik mijn narcistische moeder kon laten inzien dat ze anderen pijn deed en dat ze daarvoor uiteindelijk in therapie zou gaan. Dit liep echter uit op een grote teleurstelling omdat ze vond dat ze niets verkeerd deed.
Helaas, narcisme is niet te behandelen. Dit heb ik in de praktijk meegemaakt en onderzoeken hebben dit later bevestigd…
De enige mensen die behandelt kunnen worden tegen narcisme, zijn de slachtoffers zelf. Namelijk de mensen die samenleven met een narcist. Zo zijn er al veel mensen slachtoffer geworden van narcistisch misbruik. Niet alleen in familiesferen, maar ook relationele sferen.
Van de slachtoffers van narcistisch misbruik hoor je vaak de volgende klachten:
- Weinig tot geen sociaal contact meer met familieleden, vrienden en collega’s
- Geen energie en levensvreugde meer
- Niet meer weten wie je bent
- Vaak angstig en wantrouwend
- Onzeker over jezelf
Lees je dit artikel terwijl je zelf slachtoffer bent van narcistisch misbruik? Dan is het tijd om actie te ondernemen!
Gevolgen van narcisme
Leven met een narcist is een gevaarlijke situatie. Je komt in een neerwaartse spiraal terecht, waarbij levensvreugde, energie en controle over jezelf steeds verder afneemt.
En dat terwijl het leven ook heel leuk kan zijn! Maar mensen blijven voornamelijk bij een narcist om de volgende redenen:
- Niet het huis willen verlaten en in materiële levenstandaarden zakken;
- Blijven voor de kinderen;
- Eindeloos hopen dat de situatie zal verbeteren.
En zo zijn er nog veel meer obstakels te bedenken waarom mensen toch bij een narcist blijven. Maar wat heb je aan materiële zaken als je je van binnen energieloos en gebroken voelt?
Wat hebben de kinderen aan jou als ze opgroeien met een narcist? Uit eigen ervaring weet ik dat kinderen hun hele leven het leed hiervan zullen dragen.
En nee… de situatie zal niet verbeteren. Een narcist kan namelijk niet veranderen. Het spijt me om dat te moeten zeggen. Maar helaas is het niet anders. Je kunt je er beter op instellen en op die manier zelf een draai aan de relatie geven, dan eindeloos teleurgesteld te worden.
Afstand nemen van een narcist
Wil je eindelijk afstand nemen van de schadelijke invloed van narcistisch misbruik en de controle over je leven terugnemen? Ons vernieuwde programma, ‘Terug naar Jouw Ware Zelf: Herstel van Narcistisch Misbruik’, geeft je alles wat je nodig hebt om deze doorbraak te maken.
Met dit programma krijg je toegang tot:
- 30 Dagen Narcismevrij-Challenge: Maak een vliegende start in je herstelproces met een gestructureerd stappenplan.
- Herstellen van Narcistisch Misbruik in 10 Stappen: Leer hoe je patronen doorbreekt en je leven opnieuw inricht.
- De Controle Terug: Krijg weer grip op je emoties, gedachten en beslissingen.
- Het Vertrouwen Terug: Herstel je zelfvertrouwen en bouw aan een stevige basis voor de toekomst.
- Persoonlijk Contact: Stel je vragen rechtstreeks aan de makers en krijg direct advies.
- Community: Verbind met andere deelnemers, deel ervaringen en ondersteun elkaar in een veilige omgeving.
- 3 Maanden Toegang tot de Online Omgeving: Werk in je eigen tempo met toegang tot alle programmaonderdelen.
- Levenslange Toegang tot de Facebookgroep: Blijf verbonden met deelnemers en oud-deelnemers voor blijvende steun en inspiratie.
Dit programma is jouw complete gids om de ketens van narcistisch misbruik te doorbreken en weer volledig in je eigen kracht te komen.
Wil je een kleinere stap zetten? Download dan ons gratis e-book ‘De Ultieme Gids voor Herstel na Narcistisch Misbruik’ en ontdek hoe je meteen een verschil kunt maken.
Heb je vragen? Laat een reactie achter onderaan dit artikel of neem contact met ons op. Wij staan voor je klaar!
👉 Meer informatie over het programma >>
Beste Annemarie,
Als jarenlang dagelijks misbruikte en mishandelde speelbal van zo’n verwrongen ‘mens’ heb je nog weinig op met narcisten. Als je tenminste ooit doorkrijgt waar je al die jaren in hebt gezeten. Door goede en volledige websites zoals narcistontmaskerd.nl kom je op het goede spoor terecht.
Pas als het weer goed met je gaat(áls dat al lukt) dan kun je de narcist weer als(gemankeerd) mens zien. Ga jij maar arme narcisten redden Annemarie. Kijken hoe jij aan het einde van de rit eraan toe bent. Of je nog wat dúrft te vinden want zo’n figuur maakt je hele ‘ik’ zoek met zijn dagelijkse gaslighting. Pure kwaadaardigheid is het, wáár het dan ook vandaan mag komen.
Beste Blogschrijver,
Ik heb inmiddels wat op deze website rondgekeken. Redelijk wat filmpjes gezien en wat stukken gelezen. Bij bovenstaand artikel werd ik in eerste instantie blij van wat nuance. Maar vervolgens is dat weer weg en wordt er opnieuw gesproken over ‘de narcist’. Als ware het een andere soort mens. Hoe is dit mogelijk als bekend is dat narcistisch gedrag ontstaat uit angst? Zitten ‘de narcist’ en ‘het slachtoffer van de narcist’ niet in hetzelfde schuitje? Beide hebben immers een verwrongen zelfbeeld door toedoen van een ander. Veel van wat er op deze website wordt geschreven vind ik nogal zwart-wit en geschreven vanuit een slachtofferpositie. En hoewel ik er compleet mee eens ben dat de schade die door iemand is berokkend moet worden gezien, erkend en geheeld, heeft het naar mijn idee geen enkele zin om de ander dan zwart cq de boeman te maken. Als het kinderen betreft, dan is er zeker erkenning nodig, ook op latere leeftijd. Maar jezelf beter voelen dan ‘de narcist’, deze allemaal kwade bedoelingen toerekenen, jezelf als slachtoffer zien, en daar zwart-wit over zijn, zijn nou precies de kenmerken van een (verborgen) narcist. Dan herhaalt de cyclus zich mijns inziens alleen maar, en daar schiet ook niemand wat mee op. We hebben zoals u zelf al schreef allemaal narcistische eigenschappen. De één wat meer dan de ander. En sommige mensen zijn zo beschadigd, dat zij weinig anders meer durven en/of kunnen dan anderen onbedoeld beschadigen. Dat de psychiatrie ook voor deze mensen geen oplossing heeft, komt wellicht ook door het hoge gehalte aan narcistische trekken onder psychiaters. Maar daarmee zijn zij niet minder slachtoffer dan anderen. Ik begrijp dat uw website een doel dient, maar ik mis nuance. Mensen die veel narcistische trekken vertonen zijn, zoals ook schrijft, immers ook zwaar beschadigde mensen, die zijn verraden door de mensen die hen beter op zouden hebben moeten voeden. Idealiter. Laten we er daarom alsjeblieft geen wij-zij ding van maken.
Jammer dat je het zo ervaart, maar deze website is voor mensen die enorm hebben geleden onder de psychische mishandeling door een narcist. Ik probeer er zo genuanceerd mogelijk over te schrijven, maar ook om duidelijk te zijn. Ik ga daarom niet een narcist, die nota bene zelf geen greintje empathie heeft, met fluwelen handschoenen aanpakken. Het beestje wordt hier gewoon bij de naam genoemd.
We kunnen een hele discussie houden over het feit of je een gestoorde diens gedrag kunt aanrekenen. Maar deze website is voor de slachtoffers/overlevers van narcistisch misbruik en niet voor narcisten zelf.
Ik vind het nog wel een verschil ‘narcistisch gedrag’ kan ook even onder het slachtoffer getoond worden door trauma of andere mensen maar dit is mondjesmaat, maar ”narcisme hebben’ is nogal een verschil met het andere, de slachtoffer (zoekt in feite hulp, ja die wachtlijsten zijn zo lang) een narcist manipuleert meer de situatie waar diegene in het leven zich bevindt en zoekt geen oplossing en hulp, hopt & dropt verder, laat meer een ander opzettelijk beschadigd achter. – hoop dat ik het goed heb omschreven-