Gratis E-book: 10 Tips voor Herstel na Narcistisch Misbruik

Enige tijd geleden gaf ik een live webinar. Aan het eind beantwoorde ik vragen van de deelnemers. Een van die vragen was waaraan je een narcist herkennen kunt bij de allereerste ontmoeting. Het zou veel mensen een hoop ellende besparen wanneer een pathologisch narcist makkelijk herkenbaar zou zijn. Doch helaas, dat zijn ze niet…

Ik antwoordde dat dat niet makkelijk was omdat een narcist zich bij een eerste ontmoeting altijd van zijn of haar beste kant zal laten zien. Vervolgens noemde ik een aantal gewoontes van narcisten op die de alarmbellen moeten doen rinkelen.

In dit artikel ga ik dieper op deze vraag in en probeer helder te krijgen hoe je een narcist zo snel mogelijk kunt herkennen. Dit uiteraard zonder iedereen meteen het etiketje van narcist op te plakken.

Hieronder beschrijf ik een aantal kenmerken waaraan je een narcist herkennen kunt.

De openlijke narcist herkennen

Openlijke narcisten lopen al gauw op te scheppen over wat ze allemaal hebben gedaan en bereikt.

Om hier een voorbeeld van te geven: Ik werkte ooit op een kantoor waar op een dag een nieuwe werknemer werd rondgeleid en aan iedereen werd voorgesteld. Zo ook aan mij.

Opscheppen

Deze nieuwe werknemer liep maar op te hakken wat hij bij zijn vorige werkgever allemaal wel niet had gedaan. Als je hem mocht geloven had hij de hele zaak gered.

Het was lang voordat ik kennis nam van de narcistische persoonlijkheid, doch iets stond mij in hem tegen.

Dat hij duidelijk openlijke narcistische kenmerken had zou al gauw blijken. Wanneer we tijdens de pauze lol met elkaar hadden, en hij niet in het middelpunt van de belangstelling stond, zag je de frustratie van hem afdruipen.

Telkens probeerde hij er dan tussen te komen en het gesprek over te nemen. Wanneer hem dat niet lukte raakte hij zichtbaar alsmaar meer gefrustreerd.

Narcistische vriendschap

Anderen naar beneden halen

Wanneer een andere collega een fout maakte was hij helemaal in zijn nopjes. Steevast kwam dan de opmerking: “Een fout maken is menselijk, het zijn alleen altijd de stommelingen die de meeste fouten maken”.

Op een keer had hij zelf een fout gemaakt en kreeg hij die opmerking van mij terug. Dit smaakte hem niet en hij reageerde hoogst verontwaardigd.

Pas toen ik jaren later over de narcistische persoonlijkheidsstoornis las (Zie ook het artikel: Narcistische moeder) viel het kwartje voor wat betreft deze collega.

De kenmerken waaraan je een narcist herkennen kunt

In dit korte verhaal zitten al verschillende gedragingen waaraan je een openlijke narcist herkennen kunt:

  • Het opscheppen en de eigen prestaties overdrijven.
  • De prestaties van anderen naar beneden halen en plezier hebben wanneer een ander een fout maakt.
  • Er niet tegen kunnen wanneer hij terugkrijgt wat hij altijd aan anderen uitdeelt.
  • Er niet tegen kunnen wanneer zij niet in het middelpunt van de belangstelling staan.

Nou maakte deze collega zichzelf waarschijnlijk wijs dat hij heel populair was. Doch achter zijn rug om lachten de andere collega’s hem uit.

Zo was hij een keer vrij om te zeilen. Een collega merkte op dat we dan weer stoere verhalen konden verwachtten hoe hij de hele vloot had gered. Een andere collega voegde er nog aan toe dat we dat dan een week lang moesten aanhoren.

De verborgen narcist

De verborgen narcist herkennen

Nadat ik tijdens het webinar een aantal kenmerken van een openlijke narcist had benoemd kwam de logische vervolgvraag: Ja maar, hoe herken je dan een verborgen narcist?

Een verborgen narcist herkennen is nog een stuk lastiger. De reden zit al opgesloten in de naam, ze verbergen het.

De verborgen narcist loopt niet op te hakken, doch wil wel in het middelpunt van de belangstelling staan. Hierbij gaan ze veel subtieler te werk dan de openlijke narcist.

Vaak spelen ze het zorgzame typ, terwijl ze dat helemaal niet zijn. Het welzijn van een ander interesseert ze geen moer.

Anderen worden op geraffineerde wijze tegen elkaar uitgespeeld. Ze maken krenkende opmerkingen naar hun slachtoffer toe die anderen niet opmerken. En wanneer het slachtoffer dan reageert is iedereen verbaast over de in hun ogen overtrokken reactie.

 

Wanneer je een verborgen narcist voor het eerst ontmoet zullen ze al gauw zielige verhalen ophangen. Over hoe goed ze wel niet zijn maar ondertussen zo slecht worden behandeld door hun vorige partner of kinderen.

Een ander kenmerk van een verborgen narcist is de gemaakte persoonlijkheid. Ze faken hun emoties omdat ze die niet hebben. Nou ja, één emotie hebben ze wel… Woede!

Ook hebben ze geen gevoel voor humor. Sommigen lachen wel om de dingen waar ze geacht worden om te lachen, maar dan is dat op een gemaakte manier.

Het enige waar een narcist echt van geniet is andermans leed. Helemaal wanneer de narcist dat heeft veroorzaakt.

Vroeger als kind viel het mij al op dat mijn narcistische moeder nergens om lachte. Dat terwijl mijn vader wel veel gevoel voor humor heeft, hetgeen ik van hem heb geërfd. Soms vroeg ik haar weleens waarom ze nooit lachte. Daar kwam dan nooit een antwoord op. Maar nu weet ik het antwoord…

Een narcist herkennen in een relatie

Het is zeker niet makkelijk een narcist te herkennen. Wanneer dat wel het geval zou zijn zouden niet zoveel mensen in een relatie met een narcist stappen. Dit komt overigens ook doordat bij de massa helaas weinig bekend is over ziekelijk narcisme en de verwoestende gevolgen daarvan.

Wanneer je reeds in een relatie met een mogelijke narcist zit zijn er een aantal kenmerken die de alarmbellen moeten doen rinkelen. Hieronder noem ik er een aantal.

Dubbele persoonlijkheid

Narcisten hebben een dubbele persoonlijkheid. In een groep zijn ze anders dan één op één met hun slachtoffer. Wanneer iemand je binnenshuis slecht behandeld, maar buitenshuis aardig en sociaal doet is de kans groot dat je met een narcist te maken hebt.

Onveilige relatie

In een relatie met een narcist zul je je nooit veilig voelen. Zo kan een narcist je een stiltebehandeling geven door je volledig te negeren.

Ook kunnen ze in je bijzijn gaan flirten met anderen. Dat betekent niet dat ze ook daadwerkelijk vreemdgaan. Ze doen dit om de partner onzeker te laten voelen. En deze onzekerheid voedt hen.

Narcisten willen dat anderen zich onzeker voelen zodat ze zelf het gevoel hebben zelfverzekerd te zijn. Wat ze eigenlijk helemaal niet zijn.

Het is altijd jouw fout…

Een narcist zal nooit de verantwoordelijkheid nemen voor een fout. Ze weten het altijd zo te draaien dat het slachtoffer fout zat. Doormiddel van manipulatie geven ze het slachtoffer het gevoel dat deze overdreven reageerde.

In het perspectief van de narcist doen ze zelf nooit iets fout, maar ligt het altijd aan de ander. En dit kunnen ze met zoveel overtuiging brengen dat het slachtoffer aan diens eigen waarneming gaat twijfelen.

In verwarring

Geen empathie

Narcisten hebben geen empathie. Doch vooral de verborgen narcist kan dit wel goed faken.

Een typische situatie waaraan je een narcist herkennen kunt is de volgende:

De vermoedelijke narcist maakt, wanneer er niemand anders bij is, een hele nare opmerking tegen jou. Wanneer je dan laat merken dat die opmerking je pijn heeft gedaan zal een normaal iemand excuses maken. Maar niet een narcist, tenzij het is om je te manipuleren.

Een narcist doet er meestal nog een schepje bovenop wanneer het slachtoffer een beroep doet op diens empathie, die er niet is. Dus in plaats van een verontschuldiging komt er nog een rotopmerking.

Nooit een oprecht compliment

Een narcist geeft nooit een oprecht compliment. De enige gelegenheid waarbij ze complimenten geven is bij het manipuleren.

In de eerste fase van een relatie met een narcist wordt je zogenaamd met liefde overweldigd. Men noemt dit “love bombing”. In werkelijkheid is deze liefde gespeeld en heeft alleen maar tot doel het slachtoffer in diens web van misbruik te trekken.

Wanneer het slachtoffer naar het oordeel van de narcist ver genoeg in het web is getrokken stoppen de complimenten.

Tot zover mijn uitgebreide antwoord in blogvorm over hoe je een narcist herkennen kan. Herken je er dingen in of heb je aanvullingen? Deel het in een reactie. Kennis is macht!

Herstellen na Narcistisch Misbruik in 50 Vragen & Antwoorden

    5 replies to "Een narcist herkennen bij de eerste ontmoeting"

    • Gertjan B

      Ik heb 11 jaar te maken gehad met een – vrouwelijke – verborgen narcist.

      Zo mooi als het begon, zo slecht is het geëindigd. Het artikel is zo waar, als je het tenminste weer overziet in welke ellende je zit en door wie dit feitelijk in stand wordt veroorzaakt en in stand wordt gehouden.

      Gelukkig ben ik het gaan zien en probeer ik te waken over mijn grenzen en de juiste stappen te maken richting herstel.

      Na een paar jaar wist ik dat er iets niet klopte. Het liegen, het gebruiken van haar vrienden en ik die het nooit goed kon doen. Ik besprak het, zette een punt achter de relatie. Maar stapte weer in de zielige verhalen. Toen ze weer terug was en ik opnieuw met love bombing was overgehaald (en we 2 kinderen hadden gekregen), begon het verhaal van voren af aan. Maar dan nog veel erger.

      Alle schuld kwam keer op keer bij mij terecht. Ondanks dat ik uit een familie kom met een narcistische vader en ooit eerder enigszins uit de situatie kon “ontsnappen” door jong te gaan samenwonen, tuinde ik er opnieuw in. En goed ook. De stress koste me 36 kilo aan gewicht en ik balanceer de aan het randje van de afgrond.

      Nu pas zie ik dat ik alles heb opgegeven. Geen vrienden meer, geen hobbies of eigenwaarde. De destructie was compleet toen ik met allerlei klachten afgelopen jaar meermaals in het ziekenhuis ben beland.

      Op de weg die volgde zocht ik mensen die me konden helpen. Maar de enige die dit kon was ikzelf, door uit de relatie te stappen. En dat valt niet mee,maar heb het toch gedaan.

      Beetje bij beetje kom ik weer bij mezelf. Steeds beter lukt het mijn grenzen te bewaken. Maar had ik bovenstaande eerder ingezien, was ik misschien wel eerder uit de relatie gestapt.

      En hoe gek ook, ben ik achteraf “blij” het allemaal te hebben mogen meemaken. Pas nu kan ik zeggen vrij te (willen) zijn van narcisme en voel ik me beter dan alle 42 jaar hiervoor. Trots op mezelf!

    • Anoniem

      Nog een belangrijke eigenschap van een narcist:
      Hij isoleert het slachtoffer, maakt de wereld van het slachtoffer kleiner en maakt haar afhankelijk (in alle vormen!) van hem.
      Klein voorbeeld:
      Mijn man is narcist en hij regelt de financiën van ons huishouden. Ik heb geen idee hoeveel geld we hebben… En hij doet de boodschappen voor ons gezin omdat ik “te veel uit geef”.
      Hij is altijd heel laks in het op tijd betalen van rekeningen: we krijgen regelmatig aanmaningen en zelfs aangetekende aanmaningen. Niet dat we het financieel slecht hebben, in tegendeel!
      Laatst had ik ergens een afspraak en daar werd me verteld dat ik pas naar binnen mocht als ik de openstaande facturen (daterend van 6 maanden geleden!) betaald had. Ik wist uiteraard van niets en heb netjes betaald.

      Thuis vertelde ik het voorval aan mijn man. Hij zei me doodleuk dat dit mijn schuld was: omdat ik “iedere avond” (lees: maximaal 2 avonden per week en dit pas sinds 2 maanden) achter de pc zit, kon hij de rekeningen niet betalen. Nu moet je weten dat als hij iets wil, het ook gebeurt. Als hij achter de pc wil zitten, dan gaat iedereen opzij voor hem, ook ik. Dus mij hier de schuld van geven, is klinkklare onzin. Maar het wordt met zó’n overtuigingskracht gezegd, dat ik er stil van word.
      Zelfs van de zaken waar ik niets mee te maken heb (in dit geval de financiën) krijg ik dus de schuld.

      • Anoniem

        Pas ermee op geef nooit je financiën uit handen aan zo iemand…het eindigde bij mij in 37000 euro schuld waar ik niets van wist…uiteindelijk goedgekomen maar wat een ellende..Kan je een tip geven…stop met zo een relatie

    • Nicole Raymakers

      Ik kom uit een narcistisch gezin. Mijn vader en mijn zus zijn uitgesproken narcisten. Mijn moeder en ik het slachtoffer. Mijn moeder is ondertussen gestorven na een langdurige zelfdoding door haar medicatie verkeerd te nemen . Ik twijfel aan zelfdoding omdat mijn zus de medicatie voor een week klaar maakte. Ik heb ondertussen gebroken met hun . Ik heb al meer dan een jaar geen contact meer met hun op aanraden van mijn therapeute . Ik neem ook al meer dan een jaar anti-depresiva. Mijn probleem blijft waarom ik geen begrip heb van bepaalde familieleden. En ik wil ergens wraak, ook al weet ik dat dit dom is.

Leave a Reply

Your email address will not be published.